Phường Tây Hồ tập huấn giáo dục trí tuệ nhân tạo (AI): Trang bị “năng lực số” cho đội ngũ giáo viên Tiểu học.

Chương trình không chỉ mang đến góc nhìn mới mẻ mà còn cung cấp giải pháp thực tiễn để giáo viên tiểu học có thể đưa công nghệ số vào lớp học một cách an toàn, hiệu quả, đáp ứng mục tiêu đổi mới giáo dục hiện nay.

Tham dự buổi tập huấn có đồng chí Trần Thị Hương – Phó phòng VH-XH; Hiệu trưởng trường TH Chu Văn An Nguyễn Thị Thuý Minh; các đồng chí trong Ban Giám hiệu và giáo viên các trường Tiểu học trên địa bàn phường.

Hướng dẫn và chia sẻ tại buổi tâp huấn có Tiến sĩ Kiều Phương Thuỳ - Giảng viên Trường Đại học Sư phạm Hà Nội; Thạc sĩ Lê Thị Thu Huyền – Nhà xuất bản Giáo dục - Nhóm tác giả sách AI.

Thực tiễn sinh động từ tiết học minh họa

Khởi động buổi tập huấn, các giáo viên Tiểu học trên địa bàn phường đã được dự một tiết học minh họa môn Lịch sử và Địa lý lớp 4 (chủ đề thiên nhiên và con người địa phương em) do cô giáo Đặng Lan Hương - Trường Tiểu học Chu Văn An thực hiện. Tiết dạy mang đến cho đội ngũ giáo viên một góc nhìn thực chứng về việc ứng dụng AI ngay tại lớp học.

Khác với phương pháp truyền thống, học sinh lớp 4 đã trực tiếp thao tác trên máy tính bảng, sử dụng ChatGPT như một "trợ lý ảo" để tìm kiếm, kiểm tra và bổ sung kiến thức về địa lý địa phương.

Đáng chú ý, các giáo viên học hỏi được kỹ năng hướng dẫn học sinh kiểm soát công cụ AI thông qua việc thiết lập "câu lệnh" (prompt) khắt khe. yêu cầu AI chỉ được sử dụng nguồn tư liệu chính thống từ Chính phủ Việt Nam và các bộ, ban, ngành để đảm bảo tính chính xác.

Đặc biệt, tiết học mang đến một bài học sư phạm “đắt giá” cho các giáo viên dự giờ, đó là cách xử lý khi AI cung cấp thông tin sai. Trong bài học, AI đã đưa ra dữ liệu cũ về ranh giới hành chính Hà Nội. Từ "lỗ hổng" này, giáo viên được tập huấn cách hướng dẫn học sinh không tin tưởng tuyệt đối vào công nghệ, luôn phải đối chiếu, phản biện và khẳng định AI hoàn toàn có thể mắc lỗi.

Tiết học khép lại bằng hoạt động sáng tạo khi các em tự lên kịch bản và thiết kế video quảng bá du lịch Thủ đô trên nền tảng Canva.

Tại đây, bài học về đạo đức AI và bản quyền số được lồng ghép khéo léo khi giáo viên dặn dò học sinh phải dùng ảnh đã mua bản quyền hoặc phải trích dẫn nguồn rõ ràng.

Lấy con người làm trung tâm: Tiếp cận AI bằng những "bước nhỏ"

Đánh giá về tiết học, Tiến sĩ Nguyễn Phương Thùy ghi nhận sự thành công của giáo viên trong việc hiện thực hóa tinh thần giáo dục tích hợp AI vào môn học cơ bản. Tuy nhiên, chuyên gia cũng nhấn mạnh: cốt lõi của việc giáo dục AI cho học sinh tiểu học ở việc dạy các em tư duy lấy con người làm trung tâm, rèn luyện năng lực phản biện và kiểm chứng thông tin. Chuyên gia cũng cảnh báo về sự lệ thuộc công nghệ có thể khiến cả người lớn lẫn trẻ em mất đi sự tự tin vào nét chữ, câu văn của chính mình.

Buổi tập huấn cung cấp cho giáo viên những kiến thức nền tảng để lồng ghép vào nhiều môn học. Đặc biệt, để giải quyết nỗi lo "thiếu thiết bị", TS. Kiều Phương Thùy chia sẻ, với những trường chưa có đủ trang thiết bị như iPad hay máy tính bảng cho từng học sinh, giáo viên hoàn toàn có thể là người trực tiếp dùng AI, sau đó đưa kết quả ra để học sinh đối chiếu, so sánh với sách giáo khoa hoặc tìm kiếm nguồn xác thực trên Google.

Ở những câu hỏi cần độ xác thực cao về văn bản pháp lý, Google vẫn là "chân ái" vì cho phép truy xuất nguồn gốc (như Thư viện pháp luật), điều mà AI hiện chưa làm tốt. Việc tích hợp AI có thể bắt đầu từ những bước rất nhỏ như nhận diện đồ dùng thông minh trong môn Tự nhiên xã hội lớp 1, hay hiểu AI không có cảm xúc trong Tiếng Việt lớp 1…

Bên cạnh đó, vấn đề đạo đức và an toàn AI được đặt lên hàng đầu. Giáo viên được khuyến khích lồng ghép các tình huống thực tế để dạy học sinh nhận biết ảnh giả, hiểu về quyền riêng tư dữ liệu và nhận thức được những định kiến, sự thiếu công bằng trong dữ liệu mà AI hiện có. Việc tích hợp AI có thể tiến hành thông qua những bước rất nhỏ, linh hoạt trong các môn học như Tự nhiên xã hội, Tiếng Việt hay Toán học, mà không tạo thêm áp lực nặng nề cho giáo viên.

Đồng bộ cơ sở vật chất và giải pháp học liệu

Phát biểu chỉ đạo tại buổi tập huấn, đồng chí Trần Thị Hương – Phó Trưởng Phòng Văn hóa - Xã hội khẳng định, với phường Tây Hồ, chuyển đổi số và ứng dụng AI là nhiệm vụ đột phá của ngành giáo dục nhằm thực hiện nghiêm túc theo Chương trình hành động số 05 của Thành ủy và Chương trình số 09 của phường Tây Hồ.

Đồng chí cho biết, phường cũng đặt ra mục tiêu các trường học trên địa bàn phải tiệm cận tiêu chuẩn quốc tế, điển hình như Tiểu học Chu Văn An phải xây dựng thành trường chất lượng cao, hiện đại; các trường khác phải đạt chuẩn trường tiên tiến.

Để làm được điều này, Phó Trưởng Phòng Văn hóa - Xã hội yêu cầu người đứng đầu các nhà trường rà soát tổng thể, đề xuất cơ sở vật chất sát với nhu cầu thực tế, tuyệt đối tránh tình trạng lãng phí.

Đồng thời, yêu cầu đội ngũ giáo viên, đặc biệt là những giáo viên dưới 45 tuổi phải không ngừng tự học, bồi dưỡng tin học và ngoại ngữ (Tiếng Anh) để không bị tụt hậu. Lãnh đạo phường kỳ vọng, việc ứng dụng tốt công nghệ sẽ giúp giáo viên "nhàn hơn" trong việc soạn giảng, giảm tải áp lực, tiến tới mô hình trường học hạnh phúc – nơi các em học sinh có được môi trường học tập hiệu quả.

Nhằm hỗ trợ trực tiếp cho giáo viên sau buổi tập huấn, Thạc sĩ Lê Thị Thu Huyền - đại diện Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam đã giới thiệu hệ sinh thái học liệu mang tên "Sáng tạo số cùng AI" (dành cho học sinh từ lớp 1 đến lớp 9).

Bộ học liệu được thiết kế dựa trên việc rà soát kỹ lưỡng Chương trình giáo dục phổ thông 2018, giúp giáo viên không phải "tự bơi" trong việc tìm kiếm tư liệu. Hệ sinh thái cung cấp đầy đủ từ sách, ứng dụng (app) quản lý dạy học, slide bài giảng, video hướng dẫn đến phiếu học tập. Giáo viên có thể linh hoạt sử dụng tài liệu này để lồng ghép vào tiết học chính khóa (buổi 1) hoặc phát triển thành các dự án, câu lạc bộ công nghệ trong giờ học tăng cường (buổi 2) nhằm phát triển đam mê cho học sinh.

Buổi tập huấn chuyên sâu đã mở ra hướng đi rõ nét cho đổi mới giáo dục tại địa phương, không chỉ trang bị kỹ năng sử dụng công cụ mà còn bồi dưỡng tư duy sư phạm trong thời đại số cho đội ngũ giáo viên. Với tinh thần đổi mới và quyết tâm cao, ngành giáo dục phường Tây Hồ đang từng bước đưa trí tuệ nhân tạo vào nhà trường một cách bài bản, an toàn, hiệu quả, góp phần nâng cao “năng lực số”, xây dựng môi trường học tập hiện đại, lấy học sinh làm trung tâm. Đây là nền tảng quan trọng để giáo dục phường tiếp tục tiên phong, nâng cao chất lượng dạy và học trong giai đoạn mới.

Trung tâm VHTT&TT Tây Hồ