Chiều 18/3, tiếp tục Phiên họp thứ 55, Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến về dự án Luật Thủ đô (sửa đổi).
Tạo không gian sáng tạo, tự chủ toàn diện
Phát biểu tại phiên họp, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn cho rằng, lần này sửa đổi Luật là một bước tiến lịch sử mang tầm nhìn 100 năm giúp Hà Nội thực sự trở thành đầu tàu của cả nước.
Đồng thời lưu ý, nguyên tắc phải bám sát Nghị quyết của Bộ Chính trị và các kết luận của Văn phòng Trung ương khi Tổng Bí thư, Thủ tướng Chính phủ trực tiếp làm việc với Hà Nội.
Cần xây dựng một nguyên tắc chung, khung chung rồi từ đó Tp.Hà Nội triển khai, quyết định. Nhấn mạnh điều này, Chủ tịch Quốc hội đề nghị, phải tập trung phân quyền tối đa và tự chủ toàn diện cho Tp. Hà Nội.
Một bước đột phá lớn nhất so với Luật năm 2024 là giải quyết điểm nghẽn, thủ tục hành chính kéo dài, tạo không gian sáng tạo cho quản trị đô thị đặc biệt.
Quang cảnh phiên họp.
Tuy nhiên, lưu ý về những rủi ro có thể phát sinh, Chủ tịch Quốc hội đề nghị, phải tính đến tình huống có thể dẫn đến lạm quyền địa phương hoặc xung đột pháp lý nếu không định nghĩa rõ khác ở mức nào, hợp lý như thế nào ở một số lĩnh vực, nhất là lĩnh vực đất đai, môi trường… dễ phát sinh tham nhũng. Vì vậy cần phải kiểm soát.
Chủ tịch Quốc hội đề nghị, cần bổ sung nguyên tắc ưu tiên áp dụng nhưng phải công khai, những gì cần thiết phải lấy ý kiến nhân dân để báo cáo cấp có thẩm quyền. Bên cạnh đó, cần có cơ chế đánh giá hậu kiểm, thí điểm.
Tp.Hà Nội cần tuân thủ Nghị quyết số 66 về đổi mới công tác xây dựng và thi hành pháp luật đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới.
Về cơ chế tài chính, ngân sách và nguồn lực, Chủ tịch Quốc hội đề nghị, cần có khung để tạo nguồn lực tổng hợp khổng lồ, đủ điều kiện nhảy vọt để đạt mức tăng trưởng 2 con số, có thể cạnh tranh với các nước trên thế giới.
Phân cấp, uỷ quyền các lĩnh vực đặc thù
Phát biểu tại phiên họp, Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Vũ Đại Thắng bày tỏ sự đồng tình, nhất trí cao với báo cáo của Chính phủ về hồ sơ dự án Luật Thủ đô (sửa đổi) trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội.
Ông Thắng cho biết, thành phố đang tập trung xây dựng Quy hoạch tổng thể Thủ đô với tầm nhìn 100 năm, định hướng chiến lược đưa Hà Nội trở thành trung tâm lớn không chỉ của cả nước mà còn của khu vực và thế giới, đặc biệt, với vai trò Thủ đô của một đất nước xã hội chủ nghĩa phát triển.
Để có cơ sở pháp lý thúc đẩy thực hiện quy hoạch này, thành phố đã báo cáo và được Quốc hội đồng ý chủ trương xây dựng Luật Thủ đô (sửa đổi).
Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Vũ Đại Thắng phát biểu tại phiên họp.
Về các kiến nghị của Hà Nội, ông Vũ Đại Thắng đã báo cáo thêm một số nội dung cụ thể. Theo đó, về phân cấp, phân quyền, thành phố mong muốn Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Quốc hội thống nhất chủ trương phân quyền triệt để cho thành phố Hà Nội, đặc biệt trong việc chủ động ban hành các văn bản, quy định mới để tổ chức, hướng dẫn thi hành luật, nghị quyết của Quốc hội trong trường hợp Trung ương chưa kịp ban hành quy định cụ thể.
Ông nói: "Thành phố Hà Nội không mong muốn "đứng ngoài" hệ thống pháp luật chung của cả nước". Tuy nhiên, với vai trò là Thủ đô, là địa phương được giao nhiệm vụ dẫn dắt các địa phương khác trong cả nước, Hà Nội cần có điều kiện để chủ động thử nghiệm, xây dựng và triển khai các chính sách mới, từ đó tổng kết thực tiễn để nhân rộng trên phạm vi toàn quốc.
"Thành phố Hà Nội không chỉ là cơ quan thực thi chính sách mới mà còn có thể góp phần hỗ trợ Trung ương trong việc thiết kế chính sách", Chủ tịch Hà Nội nhấn mạnh.
Về phân cấp trong các lĩnh vực đặc thù, ông Thắng cho biết, thành phố Hà Nội đề nghị tiếp tục được phân cấp, ủy quyền trong một số lĩnh vực như y tế, giáo dục, văn hóa - xã hội; đặc biệt thẩm quyền thành lập, cấp phép và quản lý các đơn vị sự nghiệp công lập và ngoài công lập trên địa bàn.
Về công tác cán bộ và biên chế, thành phố Hà Nội đề nghị được chủ động xây dựng định mức biên chế phù hợp với đặc thù đô thị đặc biệt, đáp ứng yêu cầu quản lý, điều hành và tổ chức thực hiện các nhiệm vụ được Quốc hội và Ủy ban Thường vụ Quốc hội giao.
Cơ chế đặc thù chỉ áp dụng riêng cho Hà Nội, không áp dụng cho địa phương khác
Về tiến độ xây dựng Luật Thủ đô (sửa đổi), ông Vũ Đại Thắng cho biết, hiện nay Nghị quyết của Bộ Chính trị đã được ban hành; Quy hoạch Thủ đô dự kiến hoàn thành trong thời gian tới.
Đồng thời, mong muốn Quốc hội xem xét, thông qua Luật Thủ đô (sửa đổi) ngay tại kỳ họp đầu tiên của Quốc hội khóa XVI, để bảo đảm 3 trụ cột chiến lược của Thủ đô được ban hành đồng bộ, phát huy hiệu quả.
"Về phía Hà Nội, chúng tôi đã chủ động xây dựng các dự thảo nghị quyết của HĐND và quy định của UBND thành phố để bảo đảm khi luật có hiệu lực sẽ được triển khai ngay, đồng bộ", ông Vũ Đại Thắng khẳng định.
Trung tâm VHTT&TT