Nghị quyết cụ thể hóa điểm b khoản 1 Điều 15 Luật Thủ Đô nhằm tôn vinh những cá nhân có đóng góp đặc biệt xuất sắc cho sự nghiệp xây dựng, phát triển và bảo vệ Thủ đô, đồng thời bảo đảm việc xét tặng được thực hiện công khai, minh bạch, chặt chẽ.
Quang cảnh kỳ họp. Ảnh: Thành Thái
Theo nghị quyết, danh hiệu “Công dân danh dự Thủ đô” được xét tặng đối với cá nhân là người nước ngoài; danh hiệu “Công dân Thủ đô ưu tú” được xét tặng đối với cá nhân là người Việt Nam đang cư trú trên địa bàn thành phố Hà Nội.
Việc xét tặng các danh hiệu phải bảo đảm nguyên tắc chính xác, minh bạch, công khai, công bằng và kịp thời. Mỗi cá nhân chỉ được tặng một lần đối với từng danh hiệu và không áp dụng hình thức truy tặng.
Đối với danh hiệu “Công dân danh dự Thủ đô”, cá nhân được xét tặng phải tuân thủ Hiến pháp, pháp luật của nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam; có thành tích đặc biệt xuất sắc trong sự nghiệp xây dựng, phát triển, quản lý và bảo vệ Thủ đô hoặc có đóng góp quan trọng trong việc thiết lập, mở rộng, tăng cường quan hệ đoàn kết hữu nghị, hợp tác quốc tế của Thủ đô.
Các lĩnh vực được xem xét gồm xây dựng Đảng và hệ thống chính trị, kinh tế, văn hóa - xã hội, quốc phòng - an ninh, công tác xã hội, từ thiện nhân đạo; đặc biệt chú trọng các đóng góp về đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, khoa học công nghệ, quản trị đô thị hiện đại, bảo tồn di sản gắn với phát triển, môi trường, giao thông xanh, phát triển cộng đồng và các sáng kiến nâng cao chất lượng sống của người dân Thủ đô.
Đối với danh hiệu “Công dân Thủ đô ưu tú”, cá nhân phải gương mẫu chấp hành chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước; có thành tích đặc biệt xuất sắc trong xây dựng, phát triển, quản lý và bảo vệ Thủ đô; được đồng nghiệp, cán bộ, đảng viên và nhân dân ghi nhận, tín nhiệm; đồng thời là tấm gương tiêu biểu về tinh thần “Cần - Kiệm - Liêm - Chính - Chí công - Vô tư”.
Nghị quyết quy định Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội xét tặng danh hiệu “Công dân Thủ đô ưu tú” không quá 10 cá nhân trong một năm. Đáng chú ý, cá nhân được đề nghị xét tặng phải đạt tỷ lệ phiếu đồng ý từ 90% trở lên tính trên tổng số thành viên Hội đồng Thi đua - Khen thưởng thành phố Hà Nội. Không xét tặng đối với những trường hợp đã bị xử lý kỷ luật về Đảng, chính quyền, đoàn thể từ hình thức khiển trách trở lên hoặc bị truy cứu trách nhiệm hình sự.
Trong quy trình xét tặng danh hiệu “Công dân Thủ đô ưu tú”, sau khi thẩm định hồ sơ, Sở Nội vụ tham mưu thực hiện các quy trình theo quy định, lấy ý kiến các cơ quan liên quan, báo cáo cấp có thẩm quyền và công khai danh sách cá nhân dự kiến được xét tặng trên các nền tảng thông tin của thành phố để lấy ý kiến nhân dân trong thời hạn 7 ngày làm việc trước khi trình Chủ tịch UBND thành phố quyết định.
Về quyền lợi, cá nhân được tặng danh hiệu “Công dân danh dự Thủ đô” sẽ được trao Huy hiệu và Bằng công nhận; được ưu tiên, hỗ trợ khi sử dụng một số dịch vụ công và dịch vụ công ích do thành phố quản lý; được thành phố tổ chức đón tiếp, bố trí nghi thức đối ngoại phù hợp khi đến Hà Nội theo lời mời chính thức hoặc tham gia các hoạt động liên quan.
Đối với danh hiệu “Công dân Thủ đô ưu tú”, cá nhân được trao Huy hiệu, Bằng công nhận kèm theo tiền thưởng theo quy định của HĐND thành phố Hà Nội và các quyền lợi khác theo quy định hiện hành. Thành phố tổ chức biểu dương, khen thưởng các cá nhân đạt danh hiệu vào dịp kỷ niệm Ngày Giải phóng Thủ đô (10-10) hằng năm.
Nghị quyết cũng quy định việc thu hồi danh hiệu đối với các trường hợp được phát hiện không bảo đảm điều kiện xét tặng hoặc vi phạm Hiến pháp, pháp luật của nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam. Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội là người có thẩm quyền quyết định tặng và thu hồi cả hai danh hiệu.
Nghị quyết có hiệu lực thi hành từ ngày 1-7-2026, đồng thời thay thế Nghị quyết số 83/2025/NQ-HĐND ngày 27-11-2025 của HĐND thành phố Hà Nội quy định về điều kiện tặng, thu hồi danh hiệu “Công dân danh dự Thủ đô”.
Trung tâm VHTT&TT (HNM)