Các đại biểu và các bậc cao niên tham dự chương trình.
Đây không chỉ là dịp để cộng đồng tri ân công đức tiền nhân, mà còn là minh chứng sống động cho sức sống mãnh liệt của văn hóa làng xã giữa lòng Thủ đô văn hiến.
Huyền tích linh thiêng tại đình cổ ven hồ Tây
Nằm nép mình bên vẻ đẹp thơ mộng của hồ Tây, đình Đông Xã từ lâu đã trở thành chốn neo đậu tâm linh của người dân tổ dân phố số 6 và số 7, phường Tây Hồ. Lễ hội năm nay diễn ra trong tiết trời cuối đông, thời điểm người dân đang chuẩn bị đón Tết cổ truyền, càng làm cho không khí thêm phần ấm cúng và thiêng liêng.
Theo thần phả và lời kể của các bậc cao niên trong làng, đình Đông Xã thờ phụng hai vị phúc thần là Đức Bảo Hựu Đại Vương và Đức Quý Minh Đại Vương. Tương truyền, khi đất nước đã sạch bóng quân thù, non sông thu về một mối, hai vị xin phép vua trở về quê hương. Ngày hai ngài "hóa thánh" (về trời) chính là ngày mùng 2 tháng Chạp.
Trong bài diễn văn ôn lại lịch sử tại buổi lễ, các cụ cao niên đã xúc động nhắc lại huyền thoại hào hùng gắn liền với sông nước và khí thiêng đất trời: "Một vị đi theo đường thủy, đến khúc sông nọ trời bỗng tối sầm, giông tố nổi lên, có ba ba và thuồng luồng nổi lên rước ngài đi. Một vị đi theo đường bộ, cùng lúc đó, xuất hiện luồng ánh sáng rực rỡ cùng mây hồng, hạc trắng hạ xuống rước ngài bay lên trời".
Hàng ngàn năm nay, huyền tích ấy không chỉ là câu chuyện kể bên chén trà, mà đã trở thành niềm tự hào, là gốc rễ để các thế hệ người dân Đông Xã soi mình, giữ gìn đạo lý "uống nước nhớ nguồn".
Sức mạnh của sự đoàn kết và xã hội hóa bảo tồn di tích
Lễ hội đình Đông Xã năm 2026 diễn ra trong 3 ngày, từ 19-1 đến 21-1-2026 (tức từ mùng 1 đến mùng 3 tháng Chạp năm Ất Tỵ), với chính lễ vào sáng 20-1.
Màn biểu diễn của đội trống Đồng Cổ tại chương trình.
Ngay từ sáng sớm ngày chính hội, tiếng trống của đội trống Đồng Cổ đã vang lên giòn giã, thúc giục lòng người hướng về sân đình. Sự hiện diện của đại diện cấp ủy các chi bộ, dòng họ, cùng đông đảo nhân dân và khách thập phương đã tạo nên một không gian văn hóa cộng đồng gắn kết.
Điểm nhấn của phần lễ là nghi thức dâng hương và tế lễ. Trong làn khói hương trầm mặc, ông Nguyễn Văn Tiến, thành viên Tiểu ban quản lý di tích, đã trang trọng đọc chúc văn và lịch sử đình, nhắc nhở con cháu về công lao của các bậc tiền nhân. Tiếp đó, đội tế nam và đại diện các dòng họ lần lượt dâng lễ vật, thể hiện lòng thành kính sâu sắc.
Do công trình phục dựng chùa Mật Dụng (nằm trong quần thể di tích) đang trong quá trình thi công dang dở, nên không gian tổ chức năm nay có phần hạn chế. Tuy nhiên, với tinh thần khắc phục khó khăn, Tiểu ban quản lý di tích cùng nhân dân hai tổ dân phố vẫn chuẩn bị chu đáo, bảo đảm các nghi thức diễn ra trang trọng, đúng lề lối xưa nhưng văn minh, tiết kiệm.
Một trong những giá trị cốt lõi được khẳng định tại lễ hội đình Đông Xã chính là tinh thần đoàn kết cộng đồng. Ngôi đình ngày nay được đánh giá là "khang trang, lộng lẫy" nhưng vẫn giữ được trọn vẹn nét cổ kính, uy nghiêm. Kết quả đó có được là nhờ sự tâm huyết của toàn thể dân làng, cùng sự đóng góp không nhỏ của khách thập phương và những người con xa xứ.
Kính cẩn thực hiện nghi thức dâng lễ tưởng niệm.
Cùng với Lễ tưởng niệm ngày hóa nhị vị Thành Hoàng làng đình Đông Xã hằng năm, đình Đông Xã còn tổ chức lễ kỷ niệm ngày sinh của Đức Bảo Hựu Đại Vương (12 tháng Hai Âm lịch) và Đức Quý Minh Đại Vương (16 tháng Tám Âm lịch).
Việc duy trì đều đặn các hoạt động tín ngưỡng, cùng sự tận tụy của các ông thủ từ lo việc đèn nhang sớm tối, cho thấy di tích đình Đông Xã thực sự là một "cột mốc văn hóa" sống động. Đây là địa chỉ đỏ giáo dục truyền thống cho thế hệ trẻ, đồng thời, góp phần làm phong phú thêm bức tranh văn hóa đa dạng, giàu bản sắc của mảnh đất Thăng Long - Hà Nội ngàn năm văn hiến.
Trung tâm VHTT&TT (NSHN)