Hiệu quả từ mô hình chính quyền địa phương hai cấp: Từ định hướng của Thủ đô đến thực tiễn sinh động tại phường Tây Hồ

Với bộ máy tinh gọn, phương thức quản trị hiện đại theo hướng "gần dân, sát dân", mô hình mới này đã tạo nên những chuyển biến mạnh mẽ, khơi thông các nguồn lực, thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội, đồng thời nâng cao toàn diện chất lượng phục vụ người dân và doanh nghiệp trên địa bàn.

Bước ngoặt trong công tác sắp xếp tổ chức bộ máy tinh gọn

Thành phố Hà Nội đã hoàn thành một khối lượng công việc khổng lồ, chưa từng có tiền lệ khi thực hiện sắp xếp tổ chức bộ máy đối với 30 đơn vị hành chính cấp huyện và 526 đơn vị hành chính cấp xã. Kết quả là toàn thành phố đã tinh gọn lại còn 126 phường, xã mới, tương đương mức giảm mạnh mẽ lên tới 76% số lượng đơn vị cấp xã trước đây. Sau khi kiện toàn, 126 xã, phường này hiện đang trực tiếp quản lý hơn 5.463 thôn, tổ dân phố, đảm nhận trọng trách phục vụ và đáp ứng nhu cầu dân sinh cho gần 8,9 triệu người dân Thủ đô. Mặc dù quy mô sắp xếp rất lớn, song hệ thống chính trị từ cấp Thành phố đến cơ sở luôn giữ vững được sự ổn định, vận hành đồng bộ và thông suốt dựa trên bốn trục cốt lõi bao gồm Đảng, Hội đồng nhân dân, Ủy ban nhân dân và Mặt trận Tổ quốc.

Chuyển đổi mạnh mẽ từ "Quản lý hành chính" sang "Quản trị hiện đại"

Điểm nhấn rõ nét nhất sau một năm vận hành mô hình mới chính là sự thay đổi căn bản về tư duy điều hành, chuyển dịch mạnh mẽ từ phương thức quản lý theo cấp hành chính đơn thuần sang mô hình quản trị địa bàn, lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm phục vụ. Mọi quy trình công tác đều hướng tới mục tiêu thiết lập một nền quản trị hiện đại, lấy sự hài lòng của người dân làm thước đo chính xác nhất cho hiệu quả hoạt động của bộ máy. Đi đôi với đó, thành phố đã thực hiện triệt để phương châm địa phương quyết, địa phương làm, địa phương chịu trách nhiệm thông qua việc đẩy mạnh phân cấp, ủy quyền hợp lý. Giải pháp này giúp cắt giảm tối đa các tầng nấc trung gian, rút ngắn thời gian xử lý công việc trực tiếp từ cấp Thành phố xuống thẳng các xã, phường. Nhằm tạo điều kiện cho cán bộ cơ sở vận hành trơn tru, thành phố cũng đã hoàn thiện việc chuẩn hóa hơn 2.000 quy trình nội bộ và quy trình điện tử.

Đột phá trong cải cách hành chính và chuyển đổi số phục vụ nhân dân

Công tác cải cách hành chính và chuyển đổi số đã ghi nhận những kết quả mang tính đột phá, mang lại tiện ích rõ rệt cho người dân và xã hội. Trong vòng chưa đầy một năm, các xã, phường đã tiếp nhận và xử lý thành công hơn 2,26 triệu hồ sơ thuộc các nhiệm vụ được phân cấp và điều chuyển từ cấp huyện, cấp thành phố. Sự minh bạch được khẳng định khi 100% thủ tục hành chính thuộc thẩm quyền giải quyết được công khai minh bạch, trong đó triển khai 2.077 thủ tục hành chính với 1.118 thủ tục đủ điều kiện cung cấp dịch vụ công trực tuyến toàn trình. Tổng số hồ sơ hành chính tiếp nhận mới trên toàn thành phố đạt hơn 3,5 triệu hồ sơ, bao gồm trên 2,1 triệu hồ sơ trực tuyến. Đáng chú ý, việc giải quyết hơn 619.000 hồ sơ không phụ thuộc vào địa giới hành chính đã giúp người dân tiết kiệm tối đa thời gian cũng như chi phí đi lại. Bên cạnh việc đưa vào vận hành Trung tâm Phục vụ hành chính công Thành phố cùng hệ thống các điểm phục vụ tại 126 xã, phường, ứng dụng Công dân Thủ đô số (iHanoi) cũng chứng minh hiệu quả vượt trội với hơn 6,2 triệu tài khoản đăng ký, tiếp nhận và xử lý thỏa đáng trên 107.620 phản ánh, kiến nghị của người dân và doanh nghiệp.

Những tín hiệu kinh tế - xã hội tích cực

Việc vận hành hiệu quả mô hình chính quyền hai cấp đã góp phần tháo gỡ nhiều điểm nghẽn, khơi thông các nguồn lực tiềm năng và tạo đà tăng trưởng kinh tế ấn tượng cho Thủ đô. Trong năm 2025, tổng sản phẩm trên địa bàn (GRDP) của Hà Nội tăng 8,16%, tổng thu ngân sách nhà nước đạt trên 711 nghìn tỷ đồng, tăng 38,4%, đồng thời vốn FDI đăng ký đạt 4,4 tỷ USD, tăng tới 169%. Bước sang quý I năm 2026, nền kinh tế tiếp tục duy trì đà tăng trưởng tốt với GRDP đạt mức tăng 7,87%, thu ngân sách đạt 255 nghìn tỷ đồng và tổng vốn đầu tư phát triển tăng 10,1% so với cùng kỳ năm trước.

Định hướng và ba khâu đột phá trong giai đoạn tiếp theo

Để mô hình chính quyền hai cấp ngày càng vận hành tinh gọn, hiệu năng và hiệu quả, trong giai đoạn tiếp theo, thành phố xác định tập trung thực hiện ba khâu đột phá chiến lược. Khâu đột phá thứ nhất là chú trọng xây dựng đội ngũ cán bộ, nâng cao chất lượng, phẩm chất và uy tín của đội ngũ cán bộ các cấp, đặc biệt là những người trực tiếp bám sát cơ sở. Khâu đột phá thứ hai là tập trung đầu tư đồng bộ cho hạ tầng số, dữ liệu số và hoàn thiện chính quyền số, tạo nền tảng vững chắc cho công cuộc chuyển đổi số toàn diện. Khâu đột phá cuối cùng là tập trung tháo gỡ các điểm nghẽn, nút thắt về thể chế, phân cấp, ủy quyền, quy hoạch, đầu tư và giải phóng mặt bằng nhằm tối ưu hóa mọi nguồn lực, phục vụ cho sự phát triển bền vững của Thủ đô.

Thực tiễn sinh động và những dấu ấn nổi bật qua 1 năm vận hành tại phường Tây Hồ

Phường Tây Hồ được thành lập theo Nghị quyết của Ủy ban Thường vụ Quốc hội trên cơ sở sáp nhập các đơn vị hành chính liền kề nhằm phát huy tối đa lợi thế địa lý và tiềm năng phát triển của khu vực thắng cảnh Hồ Tây. Với diện tích tự nhiên đạt 10,58 km², quy mô dân số lên tới 102.227 người cư trú tại 67 tổ dân phố, địa giới hành chính mới của phường ôm trọn toàn bộ diện tích của phường Bưởi cũ, phần lớn diện tích các phường Thụy Khuê, Xuân La, Quảng An cũ cùng một phần các phường Phú Thượng, Nhật Tân, Tứ Liên, Yên Phụ và Nghĩa Đô. Trên địa bàn có hơn 6.000 người nước ngoài sinh sống, nhiều khách sạn lớn, di tích lịch sử và là nơi đóng trụ sở của nhiều cơ quan Trung ương, Thành phố cũng như các Đại sứ quán. Trọng trách vận hành địa bàn trọng điểm này được giao cho hệ thống chính trị tinh gọn gồm Đảng bộ phường với 101 tổ chức Đảng trực thuộc và 9.568 đảng viên. Bộ máy hành chính được tổ chức với Ban Chấp hành Đảng bộ gồm 24 đồng chí, Hội đồng nhân dân có 02 ban và Ủy ban nhân dân gồm 03 phòng chuyên môn, 05 đơn vị sự nghiệp cùng 15 trường học công lập, vận hành bởi tổng số 122 cán bộ, công chức.

Đổi mới phương thức điều hành theo cơ chế "4 trục, 6 rõ"

Ngay từ những ngày đầu chuyển đổi mô hình, phường Tây Hồ đã chủ động triển khai thể chế hóa các quy định, ban hành quy chế làm việc và chuyển dịch mạnh mẽ tác phong công tác theo phương châm điều hành bốn trục bao gồm Đảng ủy, Hội đồng nhân dân, Ủy ban nhân dân và Mặt trận Tổ quốc. Điểm cốt lõi trong phương thức quản trị mới tại địa phương là việc áp dụng nghiêm ngặt nguyên tắc sáu rõ, yêu cầu mọi nhiệm vụ đều phải rõ người, rõ việc, rõ thời gian, rõ trách nhiệm, rõ sản phẩm và rõ thẩm quyền. Tư duy làm việc đã chuyển hướng rõ rệt từ quản lý hành chính đơn thuần sang quản trị hiện đại, kiến tạo phát triển. Vai trò người đứng đầu được phát huy tối đa khi các đồng chí lãnh đạo trực tiếp đi sâu, đi sát cơ sở, trực tiếp đối thoại với nhân dân để tháo gỡ dứt điểm các điểm nghẽn phức tạp như quản lý đất đai hay giải phóng mặt bằng. Sự nhịp nhàng, thông suốt trong cơ chế phối hợp này đã siết chặt kỷ cương hành chính và trở thành xương sống vững chắc giúp bộ máy mới vận hành ổn định mà không phát sinh bất kỳ điểm nóng hay khoảng trống điều hành nào.

Đột phá kinh tế và tháo gỡ các dự án trọng điểm

Việc tinh gọn bộ máy và tối ưu hóa quy trình xử lý công việc đã tạo ra động lực kinh tế mạnh mẽ cho địa phương. Trong năm 2025, phường Tây Hồ đã hoàn thành xuất sắc toàn bộ 19/19 chỉ tiêu phát triển kinh tế - xã hội. Thu ngân sách nhà nước đạt con số ấn tượng 131 tỷ 850 triệu đồng, bằng 211% dự toán được giao. Công tác giải ngân vốn đầu tư công đạt 1.394 tỷ 339 triệu đồng, tương đương 99,86% kế hoạch và vinh dự đứng thứ 7/126 xã, phường của thành phố. Bước sang năm 2026, với mục tiêu tăng trưởng GRDP quyết tâm đạt từ 11% trở lên, phường tiếp tục ghi nhận những tín hiệu rất tích cực khi tổng thu ngân sách 6 tháng đầu năm ước đạt hơn 3.308 tỷ đồng, đạt 86,61% dự toán Thành phố giao. Đặc biệt, chính quyền địa phương đã phối hợp thực hiện hiệu quả công tác giải phóng mặt bằng cho hàng loạt dự án trọng điểm mang tầm cỡ chiến lược của Thành phố như dự án cầu Tứ Liên, ga ngầm tuyến đường sắt đô thị số 2, dự án bổ cập nước Hồ Tây, xây dựng Nhà hát Ngọc Trai, Công viên văn hóa nghệ thuật chuyên đề và đường Đặng Thai Mai. Đồng thời, Đề án bảo tồn và phát huy giá trị khu vực hồ Tây và phụ cận vừa được phê duyệt đầu năm 2026 đang được khẩn trương triển khai nhằm định hướng Tây Hồ trở thành trung tâm du lịch, văn hóa cao cấp và đô thị thông minh của Thủ đô.

Dấu ấn cải cách hành chính, chuyển đổi số và nâng cao an sinh xã hội

Công tác cải cách hành chính gắn liền với chuyển đổi số tại phường Tây Hồ đã đạt được những kết quả mang tính bứt phá. Địa phương đã đưa vào vận hành Điểm phục vụ hành chính công phường, triển khai thành công nhiều mô hình sáng tạo, thiết thực như Hệ thống phân tích dữ liệu số, Chạm QR - Khởi sự kinh doanh và Tổ dân phố số. Nhờ triển khai quyết liệt chiến dịch 45 ngày đêm ra quân hỗ trợ công nghệ, Ủy ban nhân dân phường đã vinh dự nhận Bằng khen của Ủy ban nhân dân Thành phố và liên tục duy trì vị trí tốp đầu toàn thành phố về chỉ số phục vụ người dân, doanh nghiệp trên Cổng dịch vụ công Quốc gia. Song song với phát triển kinh tế, lĩnh vực văn hóa - xã hội cũng gặt hái nhiều quả ngọt với việc tổ chức an toàn các lễ hội lớn, hoàn thiện hồ sơ di tích quốc gia đặc biệt cho chùa Kim Liên và chùa Trấn Quốc, cũng như thí điểm thành công dạy học tích hợp trí tuệ nhân tạo (AI) tại các trường công lập. Đáng chú ý, công tác an sinh xã hội tiếp tục là điểm sáng lớn khi phường giữ vững mục tiêu không còn hộ nghèo và cận nghèo trên địa bàn, đồng thời tỷ lệ bao phủ hồ sơ sức khỏe điện tử cho người dân đạt tuyệt đối 100%.

Những nút thắt cần tháo gỡ và kiến nghị hướng đi tương lai

Mặc dù đạt được những kết quả toàn diện, thực tiễn một năm vận hành mô hình mới tại phường Tây Hồ cũng chỉ ra một số khó khăn, thách thức nội tại. Quy mô phường sau sáp nhập quá lớn khiến áp lực công việc lên đội ngũ cán bộ, công chức tăng lên gấp đôi, trong khi danh mục vị trí việc làm hiện tại vẫn phải áp dụng theo khung định mức cũ dẫn đến tình trạng quá tải cục bộ. Nguồn nhân lực chuyên trách cho chuyển đổi số còn mỏng, tổ chuyển đổi số cộng đồng và một bộ phận người cao tuổi tại địa phương vẫn gặp rào cản trong việc tiếp cận công nghệ mới. Trước tình hình đó, để tối ưu hóa năng lực quản trị hiện đại, Đảng ủy và chính quyền phường Tây Hồ đã thẳng thắn nhìn nhận và đưa ra các kiến nghị thực tế lên cấp trên. Địa phương đề xuất Thành phố sớm có chủ trương cho phép thành lập thêm 02 phòng chuyên môn sâu về lĩnh vực kinh tế tài chính và văn hóa xã hội hoặc chuyển đổi số, bổ sung thêm 01 Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân phường, đồng thời hỗ trợ giữ lại nguồn kết dư sử dụng đất của quận cũ để phường có nguồn lực chủ động chi đầu tư xây dựng các công trình hạ tầng dân sinh cấp thiết tại cơ sở.

Trung tâm VHTT-TT Tây Hồ